Σύστημα NOVA
Το σύστημα ταξινόμησης τροφίμων NOVA (συχνά αναφέρεται ως "score" αν και είναι ταξινόμηση) χωρίζει τα τρόφιμα σε 4 κύριες ομάδες, ανάλογα με τον βαθμό και τον σκοπό της βιομηχανικής επεξεργασίας τους, και όχι με βάση τα θρεπτικά συστατικά τους.
Ακολουθεί η ανάλυση των 4 ομάδων NOVA:
Ομάδες NOVA
| 1 | 2 | 3 | 4 |
NOVA 1: Μη επεξεργασμένα ή ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα (πράσινο χρώμα)
Τι είναι: Φυσικά τρόφιμα που δεν έχουν υποστεί καμία επεξεργασία ή έχουν υποστεί ελάχιστη (π.χ. πλύσιμο, κατάψυξη, παστερίωση) για
να διατηρηθούν.
Παραδείγματα: Φρέσκα/κατεψυγμένα φρούτα και λαχανικά, όσπρια, ρύζι, ωμοί ξηροί καρποί, γάλα, αυγά, φρέσκο κρέας, ψάρι, καφές, τσάι, νερό.
NOVA 2: Επεξεργασμένα μαγειρικά συστατικά (κίτρινο χρώμα)
Τι είναι: Ουσίες που προέρχονται από τρόφιμα της ομάδας 1 ή από τη φύση και χρησιμοποιούνται στο μαγείρεμα (αλάτισμα, τηγάνισμα, βράσιμο).
Παραδείγματα: Ελαιόλαδο, βούτυρο, ζάχαρη, αλάτι, μέλι, φυτικά έλαια.
NOVA 3: Επεξεργασμένα τρόφιμα (πορτοκαλί χρώμα)
Τι είναι: Προϊόντα που παρασκευάζονται προσθέτοντας συστατικά της ομάδας 2 (αλάτι, ζάχαρη, λάδι) σε τρόφιμα της ομάδας 1 για να διατηρηθούν ή να βελτιωθεί η γεύση.
Παραδείγματα: Κονσέρβες λαχανικών ή ψαριών, τυριά, φρεσκοψημένο ψωμί (αρτοποιείου), καπνιστά κρέατα, φρούτα σε σιρόπι.
NOVA 4: Υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα (Ultra-Processed Foods - UPF) (κόκκινο χρώμα)
Τι είναι: Βιομηχανικά σκευάσματα με πολλά συστατικά (συνήθως 5+), που περιέχουν ουσίες που δεν χρησιμοποιούνται συνήθως στη μαγειρική (π.χ. χρώματα, αρώματα, γαλακτωματοποιητές).
Παραδείγματα: Αναψυκτικά, συσκευασμένα σνακ, έτοιμα γεύματα, λουκάνικα, μπισκότα, βιομηχανικά ψωμιά, δημητριακά πρωινού, γιαούρτια με γεύσεις.
Πώς να χρησιμοποιείτε το NOVA
Στόχος: Να βασίζετε τη διατροφή σας κυρίως σε τρόφιμα NOVA 1 και 2.
Περιορισμός: Να περιορίζετε τα NOVA 3.
Αποφυγή: Να αποφεύγετε ή να μειώνετε σημαντικά τα NOVA 4 (Υπερ- επεξεργασμένα), καθώς συνδέονται με κινδύνους για την υγεία
Σύστημα Nutri-Score
Το Nutri-Score είναι ένα σύστημα επισήμανσης στο μπροστινό μέρος των συσκευασιών τροφίμων, το οποίο ταξινομεί τα προϊόντα με βάση τη διατροφική τους ποιότητα χρησιμοποιώντας 5 γράμματα/χρώματα (Α-πράσινο έως Ε-κόκκινο). Στόχος είναι να βοηθήσει τους καταναλωτές να επιλέγουν υγιεινότερα τρόφιμα, αξιολογώντας θετικά φυτικές ίνες, πρωτεΐνες και φρούτα/λαχανικά, και αρνητικά θερμίδες, κορεσμένα λιπαρά, σάκχαρα και αλάτι.
Βασικά Χαρακτηριστικά του Nutri-Score:
Κλίμακα Βαθμολόγησης:
- A (Σκούρο Πράσινο): Υψηλότερη διατροφική αξία.
- B (Πράσινο): Καλή διατροφική αξία.
- C (Κίτρινο): Μέτρια διατροφική αξία.
- D (Πορτοκαλί): Χαμηλή διατροφική αξία.
- E (Κόκκινο): Χαμηλότερη διατροφική αξία.
Πώς υπολογίζεται:
Η βαθμολογία προκύπτει ανά 100g ή 100ml προϊόντος, εξισορροπώντας τα θρεπτικά συστατικά που πρέπει να περιορίζονται (ζάχαρη, κορεσμένα, αλάτι, θερμίδες) με εκείνα που πρέπει να ενισχύονται (πρωτεΐνες, φυτικές ίνες, φρούτα,
λαχανικά).
Η περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες, ίνες, φρούτα, λαχανικά και ξηρούς καρπούς δίνει αρνητικούς πόντους.
Το ενεργειακό περιεχόμενο και η περιεκτικότητα σε σάκχαρα, κορεσμένα λιπαρά και αλάτι δίνει θετικούς πόντους.
Χρήση:
Εφαρμόζεται κυρίως σε επεξεργασμένα/τυποποιημένα τρόφιμα για τη σύγκριση παρόμοιων προϊόντων (π.χ. δημητριακά με δημητριακά).
Πλεονεκτήματα & Παράδοξα:
Πλεονεκτήματα: Απλή, γρήγορη και οπτική κατανόηση της ποιότητας του προϊόντος.
Παράδοξα/Κριτική: Ορισμένα υγιεινά προϊόντα (π.χ. ελαιόλαδο, ελιές, τυριά) μπορεί να λάβουν χαμηλότερη βαθμολογία (C ή D) λόγω υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, παρά τα οφέλη τους, καθώς το σύστημα δεν λαμβάνει πάντα υπόψη τη συνολική διατροφική αξία.
Το σύστημα Nutri-Score δεν αντικαθιστά τις διατροφικές συμβουλές, αλλά λειτουργεί ως εργαλείο για την καλύτερη ενημέρωση του καταναλωτή κατά τις αγορές. Η ποικιλία και το μέτρο είναι βασικά σημεία μιας ισορροπημένης διατροφής.